In de loop der jaren heeft Auke Reijenga (48) uit Joure ongeveer 50.000 puzzels verzameld. Al deze puzzels, variërend van schuifpuzzels tot wiskundige breinbrekers, maar geen legpuzzels, belandden bij Reijenga op zolder. Toen deze tot slaapkamer verbouwd werd kwam hij voor de keuze: Of de puzzels wegdoen of ze in een gebouw opslaan. Na een traject van 2 jaar wordt vrijdagmiddag 18 april aan De Ekers in Joure het eerste puzzelmuseum van Nederland geopend.
Door Daniël Kooistra
“Een uit de hand gelopen hobby kan je het rustig noemen ja,” lacht Reijenga. Toen ruim twee jaar geleden de zolder tot slaapkamer voor zijn dochter verbouwd werd moesten alle puzzels naar beneden. “Werkelijk het hele huis stond vol met dozen, je kon nergens meer langs, daarbij was het een onoverzichtelijk geheel. Ik dacht toen bij mezelf dat het eigenlijk best bijzonder was dat ik zoveel puzzels verzameld had en dat het eigenlijk zonde was om ze weg te doen. Zodoende ontstond het idee om de puzzels in een museum te exposeren.”
Al als kleine jongen kwam Reijenga in aanraking met de schuifpuzzels. “Het puzzelen zit denk ik ook wel in de familie. Toen in de jaren tachtig de welbekende kleurenkubus van Rubik uitkwam raakte ik er helemaal verslingerd aan. Ik ben ook lid van de kubusclub. Zij organiseren jaarlijks een bijeenkomst, meestal in de grotere steden als Amsterdam en Utrecht waarbij de voertaal Engels is. Daar zijn ook puzzels te koop. Er is heel veel op dit gebied te verkrijgen dus ik kwam eigenlijk ieder jaar wel met een volle tas thuis. Op die manier is mijn verzameling ook uitgegroeid tot wat het nu is.”
Veel puzzels eindigden uiteindelijk op zolder waar verder niks meer mee gebeurde. Daar is nu met de komst van het museum een einde aangekomen. Reijenga: “Overigens exposeer ik niet alle puzzels in het museum, dat zijn er gewoon teveel. In speciale vitrines wordt een selectie van ongeveer duizend puzzels getoond, maar dat aantal is een ruime gok,” benadrukt Reijenga.
Aanvankelijk werd de mogelijkheid bekeken of het museum in het oude postkantoor of de voormalige bibliotheek gehuisvest kon worden. “Het postkantoor staat leeg, dus ik dacht waarom niet, maar voor dit vakgebied bleken deze locaties onbetaalbaar.” Nu wordt het museum in een bedrijfsverzamelgebouw aan De Ekers gehuisvest. Het museum heeft twee etages en telt een oppervlakte van 160 vierkante meter. Reijenga: “We hebben het gebouw van binnen opgeknapt en in de kerstvakantie de puzzels verhuisd. Nu zijn we bezig met de laatste puntjes op de i te zetten.”
Educatief tintje
Het bijzondere van het nieuwe museum is dat deze een educatief tintje meekrijgt. “Ik wil eigenlijk alleen open op afspraak voor groepen van maximaal 40 personen. Hierbij kan je denken aan bedrijfsuitjes, familiedagen of kinderfeestjes. Maar ook schoolklassen zijn van harte welkom.”
Hij vervolgt: “In mijn vrije tijd doe ik als goochelende clown ook kinderfeestjes bij de mensen thuis. Dit kan ik nu ook in het museum doen. Het eerste half uur besteed ik aan uitleg met behulp van wat goocheltrucjes. Daarna kunnen de mensen bij de puzzels langs en mogen ze zelf met de puzzels aan de slag.
Hierbij denk ik ook aan nevenactiviteiten als het oplossen van bijvoorbeeld rebussen. Het museum wordt zo eigenlijk een doecentrum waarbij het voor scholieren ook nog heel leerzaam is. Het feit dat Reijenga zijn museum een educatief tintje geeft is niet verwonderlijk omdat hij ook nog vijf dagen volledig werkzaam is als leerkracht aan de Haskerfjildskoalle in Joure.
Meerwaarde
Het museum zal op toeristisch gebied voor Joure zeker een meerwaarde worden denkt Reijenga. “Een dergelijk museum bestaat nog niet in Nederland. Je hebt wel Nemo in Amsterdam en het speelgoedmuseum maar die besteden weinig aandacht aan puzzels. In mijn museum vind je allerhande puzzels in de breedste zin van het woord zoals wiskundige breinbrekers, tangram, kubussen en schuifpuzzels. Daarbij is het museum natuurlijk een ideale locatie bij slecht weer. Met de nodige publiciteit die ik aan de opening heb gegeven biedt het museum bovendien een stukje naamsbekendheid aan Joure en verwacht ik dat het uiteindelijk een positieve uitstraling kan hebben.”
Oudere mensen zullen bij het aanschouwen van diverse puzzels een gevoel van herkenning krijgen verwacht Reijenga. “Zo zat er vroeger op de achterkant van Zwaluw luciferdoosjes een puzzeltje, die heb ik ook in de collectie. Ouderen zullen dat ongetwijfeld nog van vroeger weten. Dit in combinatie met de doeactiviteiten maakt dat het museum voor jong en oud geschikt is. Daarbij is het zo dat als de kinderen plezier hebben de ouders ook tevreden zijn.”
Als bijzondere puzzels die te zien zullen zijn noemt Reijenga de reclamepuzzels. “Dit zijn puzzels die als relatiegeschenk zijn gebruikt. Zo deelden de Nederlandse Spoorwegen in het verleden bij een Railrunnerkaartje schuifpuzzels met daarop een trein uit.”
Naast het exposeren van de puzzels blijven de groepsarrangementen echter de hoofdmoot van het museum. Reijenga: Ik kan de arrangementen op maat afstemmen. Zo zal ik bij kinderfeestjes bijvoorbeeld als clown bij jonge kinderen optreden, oudere kinderen kunnen meer zelf doen.”
Vrijdagmiddag 18 april is dus de feestelijke opening van het museum. Hierbij zal in ieder geval Jannewietske de Vries (PvdA) van Gedeputeerde Staten aanwezig zijn. Zij heeft ondermeer Cultuur en musea in haar portefeuille zitten. Verder is Reijenga bezig met de nodige promotie. “Het is de bedoeling dat we tijdens de opening het logo presenteren, verder zijn we bezig met het verspreiden van foldermateriaal en hopen we voor 18 april een speciale website in de lucht te hebben. In de meivakantie hopen we dan al echt los te kunnen. Tenslotte hoop ik dat ik de gemeente zover krijg dat ze een blauw bord met verwijzing naar het puzzelmuseum langs de weg willen plaatsen.”
